Vrijheid als fundament of instrument

Gebruiker

Cartoons

Home

Opinie

Vrijheid als fundament of instrument

Peiling

Hoe oud ben je?

	jonger dan 15 jaar
	tussen 16 en 18
	tussen 19 en 32
	tussen 33 en 50
	50 +

Gerelateerde items

Laatste 20 headlines

Laatste reacties

Vrijheid als fundament of instrument

Columns

Geschreven door Muntaha

dinsdag, 09 mei 2006 02:10

De jaarlijkse herdenkingsweek is weer geweest en is niet zonder incidenten afgesloten. Mooie woorden worden gesproken, echter dat heeft sommigen niet verhinderd herdenkingskransen te vernietigen.

Onlangs, 21 april j.l., woonde ik een lezing bij bij het literair genootschap Perdu (www.perdu.nl) te Amsterdam waar Said el Haji, Abdullah Haselhoef, Richard van Leeuwen en Sjoerd Moenandar over de vrijheid van meningsuiting spraken, niet vanuit politiek-maatschappelijk oogpunt doch vanuit de ogen van schrijvers en letterkundigen. Boeiend was vooral de uiteenzetting van de heer Moenandar, opgeluisterd met dia's bovendien, over hoe politiek en belangengroepen weglopen met publicaties, terwijl uiteindelijk niemand meer weet waarover het ging. Wat er gezegd wordt (of getekend! want veel aandacht werd besteed aan de Deense cartoons, doch ook aan oude islamitische illustraties) doet er niet meer toe, lezers en vooral belanghebbenden geven er zelf hun eigen lading aan. Wanneer niet-moslims afbeeldingen van de profeet maken, kan dat elders in de wereld leiden tot betogingen die allesvernietigend door de straten razen. Echter niet altijd was het afbeelden van de profeet (vzmh) in de islamitische traditie verboden aldus de heer Moenandar. Tevens waren lang niet alle Deense cartoons anti-islamitisch van toon, maar dat wordt in alle commotie vergeten, waarbij enkele inderdaad geinige cartoons getoond werden die geen aandacht kregen in de media, zoals die van de profeten die samen op een wolk zitten en troostende woorden spreken tot de profeet Mohammed die misnoegen uit over wanstaltigheden van zowel zijn aanhangers als tegenstanders. Inderdaad geen islamhaat-uiting, maar gezien de selectieve aandacht is de toon, in de zin van Denen zijn islamhaters, wel gezet. De waarheid wordt geweld aangedaan en het eerste wat sneuvelt in het verbaal politiek geweld, is juist de vrijheid van meningsuiting: we kunnen niet meer praten over wat gezegd is, maar uitsluitend nog over het randgebeuren. De heer Haselhoef sprak daarentegen meer over wat het niet-afbeelden van de profeet betekent voor de persoonlijke verbeelding van de gelovige: de profeet wordt voor de gelovige een eigen figuur waar andermans visualisaties slechts afbreuk aan kunnen doen. Een observatie die leidde tot onbegrip bij enkelen in de zaal, die meenden dat het afbeelden van de profeet juist een creatieve uitdaging is.

Dit alles in combinatie met de opmerking van de kroonprins dat 'we vrijheid maken met elkaar', zou ons tot nadenken moeten stemmen over hoe absoluut rechten eigenlijk zijn. Is absolute vrijheid echte vrijheid? Neen natuurlijk, omdat we altijd met anderen te maken hebben. Het kan zijn dat vrijheid van de een over de vrijheid van de ander heen walst. Daaraan zit niet slechts een verbale dimensie doch ook een fysieke. Beledigen doet pijn, maar daar moet je tegenkunnen, vindt iedereen. Echter andermans eigendommen vertrappen of zelfs andermans leven nemen, vinden we al minder vanzelfsprekend. Dit voorbeeld geeft aan dat je vrijheid niet absoluut kan zien, omdat ze dan verwordt tot dictatuur. De stap van roepen dat joden dood moeten omdat het untermenschen zijn tot hen daadwerkelijk doden, is snel gezet, hebben we door schade en schande geleerd en dat hebben we zojuist herdacht. Er is niet veel fantasie voor nodig om die lijn door te trekken van joden naar moslims.

Tot zover de vrijheid van niet-moslims om te mogen beledigen. Hoe zit het met de vrijheid van ons moslims om onze dierbare onderwerpen te propageren? Hoe absoluut is die? Sommige moslims zeggen: 'een islamitische vrouw verbieden op het werk hijab te dragen, is schending van de vrijheid van godsdienst.' Dat geldt wanneer overduidelijk is dat speciaal moslims vrijheid ontnomen wordt, echter wanneer zo'n regel ook geldt voor gelovigen van ander vertoog, wordt het al lastiger voor moslims om hun geliefde kleding te mogen dragen op het werk. Als een hindoe geen stip op haar voorhoofd mag dragen, wordt het voor een moslima tegenover een niet-gelovige werkgever moeilijk hard te maken dat zij de hijab 'moet' dragen. Daar komt nog bij, dat de geldigheid van elk religieus gebod even moeilijk is hard te maken als het bestaan van God Zelf. Geloven is geen weten en geloof houdt op zodra we absolute, empirisch bewezen kennis verworven hebben. Weer anders ligt het voor wel-islamitische instellingen zelf. Als niet-islamitische instellingen de hijab mogen verbieden, wordt het wel heel moeilijk vol te houden dat wel-islamitische instellingen de hijab binnen hun poorten niet verplicht mogen stellen, zoals de Commissie Gelijke Behandeling onlangs bepaalde. Dat is een schrijnende vorm van ongelijkheid, een verkeerde ontwikkeling ook, ingezet door de Commissie: dat godsdienstig-geïnspireerde instellingen in eigen huis niet eens bepaalde kledingvoorschriften mogen hanteren terwijl 'neutrale' instellingen dit wel zouden mogen. Er is een noodzaak tot communiceren met elkaar en afspraken maken omtrent wat niet kan, maar vooral ook wat wel kan, op niveau van gelijkwaardigheid, want dat ontbreekt nu hier en daar.

Andermans gevoelens moeten respecteren is nodig, maar moeilijk. Het is een met veel hypocrisie en machtsvertoon omgeven onderwerp. Wiens gevoelens 'verdienen het' meer gespaard te worden, maar ook wie is beter in staat eigen leed te propageren als leed dat inderdaad herdacht moet worden? Het is zeer kwetsend om de kransen ter herdenking van de oorlogsslachtoffers te vernielen. Het is geen gewone baldadigheid of vandalisme te noemen. Het kan ook een politieke daad geweest zijn. Echter iemand (een autochtoon trouwens, moet je erbij zeggen tegenwoordig) hoorde ik laatst zeggen: 'Dodenherdenking in Nederland is net zoiets als de hele week vreemd gaan en naar de hoeren gaan om dan vervolgens weer trouw in de kerk te zitten om je geweten te sussen'. Het zou me niets verbazen dat de kransen met deze gedachte in het achterhoofd der dader(s) vernield werden. Een land dat bij elke genocide wel vertegenwoordigd is, werd niet vandaag nog bericht over de juridische vervolging van de Nederlandse zakenman die Liberiaans massamoordenaar George Taylor door dik en dun steunde en schraagde, een land dat bovendien wrede regimes steunt die duizenden slachtoffers uit raciale motieven maken, nee nu eens geen voorbeelden, kennen we immers, en vervolgens kranslegging gelast voor de slachtoffers van nadrukkelijk ook eigen wandaden, zo'n land geeft blijk van een zeker cynisme. 'Wij hebben meegewerkt aan een der grootste genocides ooit en daarom mogen wij nu een mooie krans leggen. Wee degene die hem weghaalt! Die wil niet leren hoe weerzinwekkend wij waren'. Als je er bij stil gaat staan, wordt het erg ongerijmd en onbegrijpelijk.

Muntaha

Reacties

Toevoegen

Zoeken

RSS