|
Er ligt een curieus en gastvrij land aan de Nijl, terecht een geliefde bestemming voor toeristen. Na meerdere bezoeken in de loop der jaren hier een poging om het land te beschrijven: Egypte.
Er ligt een curieus en gastvrij land aan de Nijl, terecht een geliefde bestemming voor toeristen. Na meerdere bezoeken in de loop der jaren hier een poging om het land te beschrijven: Egypte. De beschrijving zal vooral gaan over de Nijldelta met de grote steden. Egypte is eigenlijk een creatie van de Nijl, de langste rivier ter wereld die haar bronnen in diverse Afrikaanse landen heeft. De twee rivieren de Blauwe en Witte Nijl die uiteindelijk in Khartoum, hoofdstad van Soedan, samenkomen tot de ene Nijl, stromen door een groot deel van Afrika. Bij de Egyptische hoofdstad Cairo splitst de rivier zich weer in een groot aantal kleine takken die de vruchtbare en dichtbevolkte Nijldelta vormen. De rest van Egypte, op enkele woestijnoases en kuststeden na, is te droog en te heet om te kunnen wonen. Het belang van de Nijl is haar drinkwater, scheepvaart is er nauwelijks, hoeft ook niet met het Suez kanaal en de Rode Zee zo vlakbij.
Cairo
Meestal begint de reis naar Egypte in Cairo. Stad van achttien miljoen mensen, overduidelijk de hoofdstad, gebouwd op de plaats van de hoofdstad van het Egyptisch rijk in de antieke oudheid, Memphis. Het is een stad met groot prestige. Het hart van de stad is het Tahrir-plein, waar tot afgelopen vrijdagnacht het grote granieten standbeeld van koning Ramses II stond. De koning heeft nu echter zijn standplaats aan de zuidwest-rand van Cairo: in Gizeh, naast de grote pyramiden van oa de koningen Kheops, Khefren en Mykerinos, doch ook naast de Sahrawi, de woestijn-snelweg tussen Cairo en Alexandrië. Vanaf het Tahrir-plein is de vermaarde universiteit in de islamitische wetenschappen, Al Azhar, niet ver verwijderd. Tegenwoordig waait onder de leiding van sheikh Al Tantawi een progressieve wind aan de Al Azhar. De mooie Al Husseini-moskee ligt bijna naast de universiteit en de geliefde toeristische bazar Khan al Khalili eveneens. Wel degelijk leuk voor wie cadeau's voor thuis wil kopen. Niet ver daar vandaan ligt op de berg Muqattam, een van de hoogste punten van de stad, de Citadel met de grote Mohammed Ali moskee, een moskee in Turkse stijl die voor toeristen open is. De Citadel is in 1179 gebouwd door de man die de shiitische Fatimiden verdreef: de Koerdische generaal Salah el Din. Onder zijn leiding groeide Cairo uit tot een der belangrijkste culturele en intellectuele centra van de islamitische wereld. Daarnaast ligt de dodenstad: de enorme begraafplaats van Cairo. Het is inderdaad een stad met straten en huizen volgens vierkant grid. Al die huizen zijn familiegraven, vaak eeuwenoud, vaak met koepel of minaret op het dak. Gek genoeg zie je hier en daar schotelantennes op de daken van de familiegraven. Die zijn van krakers. Elk grafhuis heeft nl een grote ontvangstruimte en daar kun je best illegaal wonen. Cairo heeft ook een museumkwartier met oa een museum voor moderne kunst, niet ver van de Nijl, en last but not least het Egyptisch museum met de schatten uit de antieke oudheid waaronder het gouden masker van Toetanchamon en de mummie van koning Ramses II. Het Egyptisch museum zal verplaatst worden naar Gizeh en wordt rond het standbeeld van koning Ramses II gebouwd. Westerse en Japanse toeristen zie je veel in het centrum, echter er komen ook veel Arabische toeristen, vooral uit de Golfstaten. Vaak komen ze per vliegtuig, doch ook komen ze in hun grote auto's over land. Mooie tocht, door Jordanië, Syrië. Ze zijn, behalve in het centrum van de stad, ook vaak te vinden in de vele amusementsparken net buiten Cairo, zoals Aqua Park of Dreamland, attracties waarvan de kwaliteit tegenwoordig hoog te noemen is. Schoon, veilig etc. Diverse Arabische prinsen en vorsten hebben bovendien nog een villa of klein paleis in de Egyptische hoofdstad.
Cairo is een luxe stad ook, een stad met uitgebreide villawijken welke nu in hoog tempo in de woestijn gebouwd worden en veel blokken dure appartementen. Echter ook met grote wijken volkswoningbouw. Lage flatjes die er van buiten niet bijster mooi of goed onderhouden uitzien, maar wel alle belangrijke voorzieningen als gas, elektriciteit, water en sanitair hebben. Omdat er wel degelijk sociaal beleid bestaat, zie je gelukkig nergens echte krottenwijken in het land, ook niet buiten de hoofdstad. Voor zo'n zestig pond per maand (qua koopkracht ongeveer gelijk aan zestig euro) heb je een sociale woning. Daar komt nog twintig pond watergeld en vanaf 40 pond energiekosten per maand bij. Wie vijf- of zeshonderd pond per maand verdient, woont dus voor een schappelijk bedrag, maar daarvoor moet je wel twee tot drie jaar op een wachtlijst staan. Uiteindelijk kan de woning je eigendom worden trouwens. Cairo heeft inmiddels grote voorsteden, zoals 10th Ramadan en 6 October. Ook de vele geëmigreerde Egyptenaren hebben een luxe villa of appartement in zo'n nieuwbouwwijk of voorstad, echter tegenwoordig is het bijna onbetaalbaar om zo'n villa met tuin alleen te kopen of bouwen, de prijs is nu een tot twee miljoen pond. Dan koop zo'n villa met z'n tweeën en splits je de woning. Het staat de mensen ook betrekkelijk vrij om een extra etage op hun huis te bouwen. Vervuilende bedrijvigheid als autoreparatiebedrijven wordt echter samen in één wijk gevestigd, hetgeen ook in andere steden het geval is.
Het onderwijs
Naast openbare scholen en universiteiten kent Egypte veel privéscholen, veel daarvan zijn door Engelse, Franse, Duitse of Amerikaanse onderwijsinstituten opgericht. Er bestonden al veel particuliere lagere en middelbare scholen, de laatste jaren echter schieten de particuliere universiteiten ook als paddestoelen uit de grond. Daaronder vestigingen van gerenommeerde instituten in westerse landen. Er wordt veel voor geadverteerd en ze staan nog online bovendien. Sommige particuliere scholen zijn peperduur en in luxe marmeren gebouwen met prachtige faciliteiten, zwembaden, sportvelden etc, echter goedkopere bestaan ook. Aan de oostkant van Cairo zie je er verscheidene. Wie in Egypte een onderwijsinstituut opricht, is vrijgesteld van belasting. Heel wat teruggekeerde Egyptenaren beginnen dan ook een school in eigen land. Nederlanders die al langere tijd in Egypte wonen, klagen echter dat het onderwijs niet zo goed is als hier. Nou moet ik er meteen bijvermelden, dat zij het studiehuis gelukkig voor hen, niet meer meegemaakt hebben. Wat doe je in je vrije tijd
Het verenigingsleven is erg belangrijk voor een Egyptenaar. Echter het is heel anders dan bij ons. Elke beroepsgroep heeft z'n eigen club. Wie afgestudeerd is als ingenieur in Egypte, is automatisch lid van de 'Club el Mohandissin'. Daar moet je dan wel lidmaatschapsgeld voor betalen, maar dan ontvang je tzt wel een pensioen van en belangrijker nog, je hebt toegang tot hun priveclub. In elke grotere stad zitten wel vestigingen van deze club, niet alleen de ingenieurs hebben hun eigen club doch ook de leraren, artsen, militairen naar hun legerrang, rechters, vertalers, acteurs etc. Dat betekent eigen restaurant, internetcafe, zwembad, strand, speeltuin voor de kinderen en soms nog veel meer. In Cairo heeft bovendien elke wijk en voorstad nog zijn eigen club. Die zijn niet uitsluitend voor de rijken, er zijn ook goedkope clubs voor de gewone man. Een zwembad, speeltuin, restaurant, discotheek, voetbalveld en cafe met terras hoort er altijd wel bij. Maar hoe duurder de club, hoe meer faciliteiten er te verwachten zijn, zoals een bioscoop, tennisvelden, afgeschermd zwembad voor vrouwen, ea. Een dure club wil zeggen dat het lidmaatschapgeld, eenmalig en voor het leven geldig, wel tot vijftigduizend pond kan oplopen en dat er nog extra eisen gesteld worden soms ook, zoals beschikken over een diploma hoger onderwijs en een minimum-inkomen. Lidmaatschap bij een club onder gelijken is felbegeerd, maar vrienden die jou als introducé een keertje meenemen naar hun exclusieve club, zijn ook mooi meegenomen. Wie in teamverband bijvoorbeeld wil voetballen, is op zo'n priveclub aangewezen en niet op amateurvoetbalclubs en de priveclubs kennen ook een onderlinge competitie. Alleen die sporten die echt veel ruimte vragen als golf hebben een eigen club. Watersport is overigens niet populair in Egypte, al heb ik het wel gezien.
In de dorpen is niet zo heel veel te beleven, maar de lange zomervakantie, van begin juni tot begin september, opent veel mogelijkheden. Veel mensen hebben een vakantiewoning in de steden aan de kust, waarvan de genietingen voor zich spreken, maar het verblijf op het vakantie-adres opent tevens de mogelijkheid, de eigen priveclub te bezoeken. Een vakantie-appartement is heel gebruikelijk, echter de nieuwste ontwikkeling is ook de villa met tuin. Ten westen van Alexandrië verrijzen grote vakantieparken met schitterende villa's aan zee. Hotels zijn minder populair en zijn bovendien erg naar. Duur, niet schoon ed. De internationale vijfsterren-hotels daarentegen zijn weer buitengewoon mooi en rijkelijk voorzien van attracties. Die zijn werkelijk een reis waard. Geliefde buitenlandse bestemmingen zijn de huwelijksreis naar Turkije, maar uiteraard ook de heiligdommen in Saoedi-Arabië. Europeanen gaan naar de vakantie-oorden aan de Rode Zee, Egyptenaren zelf komen er ook wel, echter ze hebben een voorkeur voor de vakantie-oorden aan de Middellandse Zee als Alexandrië, Ras el Bar of Mersa Matruh. Daar is het immers minder heet. Ras el Bar is een groot vakantiedorp van Amerikaans aandoende villa's met grote veranda gebouwd volgens vierkant grid, de straten heten ook allen eerste, tweede, derde etc. straat. Het is allemaal wel op grotere schaal dan wij gewend zijn. Het dorp, stad beter gezegd, loopt zo'n dertig km langs de kust, is ettelijke kilometers diep en kan denk ik enkele miljoenen mensen herbergen. Voor de kust van Ras el Bar zijn bij wijze van stormvloedkering op gelijke afstand van elkaar eilandjes aangelegd waardoor het zwemwater inderdaad veilig te noemen is. Ras el Bar ligt pal ten noorden van Dumyat (Damiëtta) en niet ver ook van Port Said. Het ligt aan de monding van een grote zijarm van de Nijl en heeft voor de Egyptenaren dezelfde gevoelslading als de Noordkaap of Land's End. Een plaats waar je ooit gestaan hoort te hebben en vereeuwigd moet zijn dus. Er is een groot park met winkeltjes langs de Nijl met vuurtorens op het einde van beide oevers, een luxe hotel is in aanbouw. Elders is de monding van de Nijl vaak afgedamd, zoals achter Rashid (Rosetta), de stad die bij ons vermaard is om de steen waarmee voor het eerst de hiëroglyfen vertaald konden worden, doch bij de Egyptenaren veeleer vanwege het verslaan van Napoleon door eigen legers. Daar is een museum van overigens.
Alexandrië
Alexandrië is de tweede stad van Egypte, er wonen zo'n acht miljoen mensen. De stad is 322 voor Christus gesticht door Alexander de Grote die haar tot hoofdstad van Egypte maakte. Alexander liet aan de westkant van de nieuwe stad op het eilandje Pharos een tot de verbeelding sprekend en voor die tijd ook innovatief en prestigieus verdedigingswerk voor de scheepvaart bouwen: een vuurtoren. Het principe ervan bestond uit metalen spiegels die het permanent brandend gehouden houtvuur moesten bundelen en weerkaatsen. Overleveringen tonen aan dat ook in de antieke oudheid de vuurtoren van Pharos veel toerisme trok. Zijn opvolger, generaal Ptolomeios, maakte de stad tot het belangrijkste cultuurcentrum van het Middellandse Zeegebied en verrijkte haar met verdedigingswerken, een bibliotheek met meer dan een miljoen werken en paleizen te vergelijken met de keizerlijke stad in Beijing. Zijn nazaten vormden de Ptolemeïsche dynastie. Onder dit koningshuis werd Egypte een half-Egyptische, half-Griekse maatschappij waarin de Griekse religie in de oud-Egyptische werd opgenomen. De laatste zelfstandige vorst was de vermaarde koningin Cleopatra, die verovering van het land door de Romeinen niet kon verhinderen. Alexandrië bleef hoofdstad van het land tot 639 na Christus, toen de Arabieren Egypte veroverden en Cairo weer tot hoofdstad maakten. Alexandrië raakte toen in verval. Pas in de negentiende eeuw ging Alexandrië weer meetellen. Er zijn weinig overblijfselen uit de antieke oudheid in Alexandrië, op het Romeins amfitheater na, dat ook tegenwoordig als theater gebruikt wordt. Wel is er weer een ambitieuze en zeer grote bibliotheek, gelegen aan de boulevard in een luisterrijk gebouw.
Over het verdwijnen van antieke oudheden in Alexandrië geeft Egypte zelf overigens een andere lezing dan onze toeristische boekwerken. Er is betrekkelijk weinig bekend over deze periode van verval in de geschiedenis van de stad. De stad is diverse malen getroffen door oorlog, echter aardbevingsgeweld veroorzaakte meer schade aan de immense gebouwen dan dat oorlogen dat konden. Zo verdween de vuurtoren Pharos omstreeks 382 na Christus als gevolg van een tsunami. Vanaf 500 na Christus werd de 'Pharos' herbouwd, zelfs Salah el Din deed pogingen tot herbouw, echter herhaalde aardbevingen veroorzaakten onherstelbare schade en rondom 1365 verdween het gebouw definitief in de baai van Alexandrië, evenals een aantal andere gebouwen en beelden nog uit de oudheid stammend. De Sultan der Mamelukken, Qait Bey, liet eind vijftiende eeuw een groot fort bouwen op het eiland Pharos, naast de plek van de verdwenen vuurtoren, dat er ook nu nog staat en te bezichtigen is. Pas in 1961 ontdekte de amateur-archeoloog en duiker Kamel Abul Saadat antieke bouwwerken onder water, waaronder gedeelten van wat vermoedelijk de vermaarde vuurtoren geweest kan zijn. Met hulp van Unesco zijn inmiddels sfinxen, obelisken, een beeld van de godin Isis en zuilen uit Griekse tempels gelicht en dezen zijn nu te bewonderen naast het Romeins amfitheater. Veel ligt echter nog op de zeebodem.
Alexandrië heeft een mooie ligging aan zee, op een smalle landstrook voor een grote lagune, de boulevard is prachtig, maar heeft noodzakelijkerwijs wel een zesbaans autoweg. Er is niet veel strand, de vele priveclubs van de leraren, officieren, rechters, ingenieurs etc maken er hun eigen strand waar het fijn is. Er zijn een paar openbare stranden die de laatste jaren bom-, bom-, maar dan ook echt bomvol zijn, mede dankzij het feit dat er voor die stranden sinds kort waterkering bestaat in de vorm van dammen, zodat de stroming minder gevaarlijk is. Meteen achter de boulevard liggen de dicht opeen gebouwde wolkenkrabbers met vakantiewoningen en nog eens vakantiewoningen. Als de zomer voorbij is, is het hele gebied dan ook uitgestorven. De smalle stad is evengoed onderverdeeld in wijken met eigen naam, het toeristisch hart van de stad is de wijk Miami met de shariah Khalid ibn Walid als de centrale winkelstraat. Die is niet leuk meer tegenwoordig. Hij is drukker en voller dan ooit, het valt te verwachten dat mensen elkaar nog vertrappen ooit. Maar er valt wel heel veel te kopen daar. Delen van de boulevard doch ook de flats direct erachter worden echter gewoon bewoond. Er wordt steeds meer bijgebouwd, de flats staan erg dicht op elkaar en de meesten zijn ook klein, echter ze zijn felbegeerd en peperduur. Er worden ook uiterst elegante apartementen gebouwd aan zee vanaf twee miljoen pond per stuk met tunnel naar een eigen privestrand. Alexandrië nu is een rijke stad met een zeker prestige. De boulevard stopt voorbij Qait Bey al gaat de weg wel verder, ten westen ervan begint het havengebied en als je dat voorbij gaat, kom je bij uitgestrekte appartementen- en villawijken als El Agami, die je vanaf de weg niet kunt zien, omdat er gewone flats voorstaan. Voor het overgrote deel zijn het vakantiewoningen die tegenwoordig meer en meer met slagbomen afgesloten worden voor gewone bezoekers. Bij sommige stukken moet je je legitimeren zelfs, als je het strand op wil. Gezien de krachtige stroming, is het zwemwater niet overal veilig, doch niet alleen daarom. Niet alle dierenleven in Egypte is even vriendelijk. De kakkerlakken zijn erg groot en de kwallen steken er agressiever dan bij ons. Als ze je steken, is het aan te bevelen bij de apotheek een antibiotica-injectie te halen en als je pech hebt, zit je weken later nog met de pijnlijke en stugge striemen van hun tentakels. Ondanks deze kleine nadelen is Alexandrië vakantiestad nummer éen voor Egyptenaren, doch is het ook geliefd bij andere Arabieren, vooral Libiërs komen graag. Dichtbij met de auto immers. Westerlingen zie je er nauwelijks.
De Nijldelta
De Nijldelta, de driehoek tussen Alexandrië, Cairo en Port Said, wordt doorsneden door vele fijnvertakte smalle zijstromen van de Nijl en daarom is landbouw er mogelijk. Veel rijstbouw, dadelplantages met onder de dadelpalmen mango-, vijgen- of guavabomen. In augustus worden de dadels rijp en de boeren knopen plastic zakken om een deel der trossen, opdat die eerder rijpen. Meer gespreide oogst betekent immers een hogere prijs. Het verschil tussen stad en platteland is groot in Egypte, buiten de stad wonen veel mensen nog in grootfamilie-verband, hoewel dat minder wordt. Mensen hebben het tegenwoordig vrij goed op het platteland, althans in vergelijking tot vroeger. Velen zijn inmiddels naar de grote stad vertrokken of naar het buitenland en de achterblijvers zijn over het algemeen niet arm meer te noemen. In sommige banen, zowel in de stad als op het platteland, groeien de bomen bijna tot in de hemel, vooral het zakenleven is lucratief, echter leraren, overheidsdienaren en ja ook politici verdienen weinig. Het is dan in hun eigen belang om het familiebedrijf of het geërfde appartement aan te houden en eventueel te verhuren. Ook een Egyptisch ministerssalaris is karig te noemen, laat het tweeduizend pond per maand zijn. Ik ken er ja echt de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, ben er zelfs op bezoek geweest. De man woont best in een goede buurt van Cairo, doch heel gewoon, gewoon een ouder Egyptisch echtpaar dat in niets opvalt, al staat er wel permanent een politie-agent in zijn straat. Een man die zelfs geen dienstauto met chauffeur lijkt te hebben. Als het nodig is, kan hij wel een zwaailicht op zijn Lada zetten. Op het platteland, echter ook soms in de stad, woont men meestal in lage vrijstaande familieflats: ouders beneden of op de eerste etage en op elke etage daarboven een getrouwde zoon (soms dochter) met gezin. Gebruikelijk is dat de man het huis 'levert' en de vrouw de inrichting qua meubilair, servies en bekleding. Boeren hebben op de begane grond hun dieren en veel mensen hebben op de begane grond ook hun 'receptie': de 'mooie' kamers waar het bezoek voor de hele familie wordt ontvangen. Echter op hun eigen etage is ook vaak een receptie. Het interieur van het Egyptische huis, of men nou rijk is of arm, doet een beetje oud-Engels aan doch herinnert ook aan Romeinse miljonairs: overdadig gedecoreerde fauteuils en banken, zeer rijk gedecoreerde stoelen rond een heel grote eettafel, grote dressoirs met veel glas waarin het mooie servies met veel goudverf en een keuken met enorm gasfornuis met oven en het echt gebruikte servies. Een Egyptische keuken is overigens vaak wat doelmatiger ingericht dan een Nederlandse. Iedereen heeft veilig drinkwater en modern sanitair, al is er in elk Egyptisch huis, zelfs bij de staatssecretaris, wel een zeer sjofel gordijn of wc met kuren. Een Egyptisch huis staat vaak ook vol snuisterijtjes, foto's in lijstjes, bijzettafeltjes, vazen etc. Bananen en mais in de eigen tuin zijn erg populair. Buiten de stad houden velen bovendien op het dak of in de tuin hun eigen beesten: pluimvee en konijnen voor de slacht thuis. De slacht is trouwens vrouwenwerk, of het moeten grotere dieren als schapen zijn, waarvoor dan een professional komt, als er nog thuis grotere dieren geslacht worden. Want dat is een uitstervend fenomeen. Zoals het urenlang in de keuken staan door de vrouwen ook een uitstervend fenomeen is; overal is de afhaalmaaltijd in opkomst, elk restaurant en zelfs tearooms hebben tegenwoordig een afhaalservice. De laatste tien, twaalf jaar is het eten doorgaans overal veilig te noemen, al is het nog steeds af te raden om klaargemaakt voedsel bij kraampjes te kopen. Er bestaat tegenwoordig een (inderdaad strenge) keuringdienst van waren, een unicum in een land waar verder veel gedoogd wordt, zelfs drugsgebruik wordt gedoogd en op het strand zit je soms in de weedlucht tegenwoordig. Typisch ook voor de kleine plaatsen is dat bruiloften meestal buiten gevierd worden, in een openlucht-partycentrum of soms zelfs gewoon op straat. En een bruiloft wordt gevierd en hoe.
De Egyptische bruiloft
Traditioneel verloopt een Egyptische bruiloft als volgt. Of het nou in een feestzaal of thuis gevierd wordt, het bruidspaar komt pas als de gasten er zijn en de muziek al begonnen is. Dit om een grootse entree mogelijk te maken. Als het bruidspaar gearriveerd is, ontvangen zij eerst een hulde van rozenblaadjes door de kinderen in de familie. Als het feest wat grootser gevierd wordt, komt vervolgens een dansgroep in uniforme feestkleding en vormt een erehaag met grote kandelaars om het bruidspaar en begeleidt hen naar feestelijk versierde stoelen tegenover de gasten. De vrouwelijke gasten mogen meestal vooraan zitten, de mannen daarachter, soms staan zij erom heen. Jubelkreten door de vrouwen. Het bruidspaar krijgt elk een glas met rode grenadine en rozenwater, drinkt vervolgens uit elkaars glas. De dansgroep geeft acts weg, indien gewenst, vervolgens begeleidt de dansgroep het bruidspaar naar de bruidstaart, minstens vijf etages hoog, en snijdt voor elkaar het eerste stuk. Daarna wordt de bruidstaart onttakeld en verdeeld onder de gasten. Die kandelaars, dansgroep en eventueel levende muziek ontbreken meestal bij de bruiloft thuis, zo groot woont men meestal toch net niet. Een bruiloft thuis wordt vaak bij het meisje gevierd. Een verloving wordt trouwens net zo groots gevierd als het eigenlijke huwelijk. Dus ook dan worden soms honderden gasten uitgenodigd en is het verloop net zo groots. Daarmee neemt men een zeker risico, want veel verlovingen worden alsnog verbroken. Men kent elkaar slecht wanneer men zich verlooft, tenzij de verloofde familie is of het kind van intieme vrienden is, doch men mag wel meer uitgebreid kennismaken na de verloving. De kleding van het bruidspaar is trouwens sterk geïnspireerd op westerse trouwkleding, vaak draagt het meisje wel een hoofddoek of mutsje. De laatste jaren wordt een bruiloft door velen gevierd als een popconcert. De dag van te voren oefent de band dan ook op volle geluidssterkte en dat kan erg vermoeiend zijn voor een dorpsgemeenschap. Uiteraard zijn er ook bruiloften met traditionele buikdans, zelfs met vuurwerk. Echter de house en dance hebben Egypte veroverd sinds kort, dus een meer eigentijdse bruiloft heeft tegenwoordig een dj. Een complete cameraploeg kan dan ook niet ontbreken. Het resultaat is meteen te volgen op beeldschermen aan de zijkant. Fotostudio's richten zich vooral op bruiloften en bieden een groter scala aan dienstbetoon dan bij ons. De trouwvideo wordt kunstzinnig geëdited en de foto's eveneens, een Egyptische fotostudio heeft minstens drie mensen druk bezig met de nieuwste versie van Photoshop. Het mooiste wat ik zag dit jaar was 'Video Nabil': een rijdende studio in een bestelbus waarin de video meteen bewerkt werd op straat, naast de partyboot, resultaat was voor de voorbijgangers meteen te volgen op een beeldscherm naast de bus. Ik vond het heel creatief, echter of ik zelf mijn bruiloft zo zou etaleren, weet ik nog zo net niet.
Modes en trends
Vroeger was het voor de strengere dames lastig om in zwembaden te kunnen, aangezien gekleed zwemmen niet mocht. Dus moest men zich beperken tot de zee, waar men met jellaba of in shirt met stretchbroek het water in ging. Tegenwoordig is echter het halal badpak ontdekt: een badpak van echte zwemkledingstof dat uit vier delen bestaat, lange broek, shirt met lange mouwen, daarover tuniek of korte rok en bijpassende hoofddoek of mutsje. Meestal in donkere kleur met enige kleuraccenten. Dus veel meer vrouwen gaan zwemmen tegenwoordig. Tevens heeft de vrouw de waterpijp ontdekt. Enkele jaren geleden zag je slechts een enkeling ermee op de terassen, het type door de wol geverfde journaliste, doch nu rookt ook de zeer trendy jonge vrouw op iets grotere schaal de waterpijp. Nieuwe trends op sluiergebied verschijnen elk jaar tijdens Ramadan, zo is mij verteld. Jarenlang was er sprake van een zekere opmars van de niqab, groot is het aantal niqabdraagsters echter niet geworden en mijn indruk is, dat de niqab sinds kort weer enigszins terugloopt. Internet thuis is gemeengoed inmiddels en adsl komt ook op. Per drie huishoudens kun je voor honderd pond per maand een adsl-aansluiting nemen. Het is voor winkels en bedrijven ook steeds normaler om een website te openen. Zo ook is de dichtheid der mobiele telefoon boven de veertien inmiddels bijna honderd procent te noemen, iedereen heeft een exemplaar met hoge resolutie-camera en internet-aansluiting, waarbij de meest geavanceerde modellen naar de kinderen gaan. Moskee en kerk
Christenen vormen zo'n tien tot vijftien procent van de bevolking en te zien aan de vorstelijke kerkgebouwen in de steden, zijn zij allerminst een onderdrukte bevolkingsgroep. Hun goede positie blijkt overigens ook uit de politici op hogere posten afkomstig uit hun groep en het bestaan van anti-discriminatie wetgeving voor de werkvloer. Er bestaat enige competitie tussen kerkgebouwen en naburige moskee: wordt de een uitgebreid en nog groter, kan de ander niet achterblijven. Die moet dan ook die nieuwe zijvleugel, een grotere koepel, nog hogere toren. Een gesloten groep zijn christenen echter wel. De media berichtten onlangs over de moord vanuit christelijke kring op een meisje dat tot de islam overgegaan was. Het christendom blijft echter een minderheid in dit overduidelijk islamitische land. Het voordeel voor de moslim die Egypte bezoekt, is dat alle clubs, instellingen en attracties een eigen moskee hebben. Grotere bedrijven en onderwijsinstituten hebben uiteraard ook een eigen moskee. Grote boeren hebben op hun hacienda ook vaak een moskee. De creativiteit en afwisseling in de moskee-architectuur is grenzeloos, hoewel het woord mooi niet altijd van toepassing is, niet onaardig bedoeld overigens. Vaak is het ontwerp van de moskee eenvoudig van lijn en modernistisch, uitgebreide decoratie als in Iran of Marokko zie je slechts op de meer belangrijke moskeeën. De islam in Egypte was lange tijd conservatief gericht, de laatste jaren echter is de teneur progressiever geworden. Zo kunnen vrouwen tegenwoordig vrij reizen zonder dat mannelijke verwanten hun paspoort willekeurig kunnen blokkeren.
Het verkeer
Het openbaar vervoer mag wat mij betreft nog wel een flinke stap moderniseren en beveiligen, eer ik me erin waag, al kent Egypte wel luxe treinen en reisbussen. Het autoverkeer kenmerkt zich in de stad door een ieder voor zich-houding waar niet iedereen voor weggelegd is. Toch kun je je met een beetje humor er wel doorheen banen. Er bestaan verkeerslichten, echter die worden genegeerd. Verkeerspolitie op drukke kruispunten moet de ergste chaos in goede banen leiden en heeft in elk geval meer gezag dan de verkeerslichten. Cairo kent een metro en zowel Cairo als Alexandrië hebben ook een tram.
De keuken
De Egyptische keuken lijkt een beetje op de Saoedische, maar dan iets eenvoudiger, is mijn indruk. Veel aardappelen in schijfjes uit de oven met wortelen, tomaten en uien erbij, veel rijst, welke in de Nijldelta grootschalig verbouwd wordt, veel kip, eend en konijn, veel vis en dan vooral dorado (bolti) en harder (burri). Uit vlees wordt meestal bouillon gemaakt, met wat ui erbij. Het vlees wordt vervolgens kort gebakken en geserveerd. Soep is erg belangrijk in de hitte. Veel rucola maar ook aanverwante pittige groene tuinkruiden als side dish. Vermeldenswaard is, dat de Egyptische keuken net als de Marokkaanse, de tajine kent, zij het dat deze meer gebruikt wordt voor risotto-achtige gerechten met vlees. Zou de tajine in nog andere Arabische landen voorkomen? De mango, vijg en guava zijn volksvoedsel en het hele jaar te krijgen. Vaak worden ze ook thuis tot sap geperst. De zoetigheden zijn niet erg zoet. Er bestaat 'kahk', een kruimige ronde koek gevuld met dadels of 'halauwa', een niet te zoete soort spijs, curieus is ook de 'kunafa', een soort extra dunne rijstspagetti gevuld met diverse noten en iets glucose of rozenwater, ook niet te zoet. De kunafa lijkt een beetje op de Syrische pistachekoek, hoewel die iets verfijnder van smaak is. De laatste jaren wordt iets minder vet en zout gekookt, tot voor kort was dat bar en boos. Een hele eetlepel zout ging in de rijstpan, terwijl een handje rijst werd opgebakken in een drie centimeter hoge laag olie. Daar werd je erg ziek van, zeker omdat in de boerenkeuken bovendien de vetste eend naar de gasten ging. Mensen maken zich steeds meer druk om hun lichaamsgewicht en hun cholesterol. Verstandig, want velen zijn te dik.
Immigranten
Ze zijn er wel: westerlingen in Egypte. Velen komen vanwege gezinsvorming. Goed aangepast vind ik ze echter lang niet altijd. Soms werkt zo'n Nederlandse vrouw wel. Vaak echter spreken ze na jaren nog geen Arabisch en bestaat hun sociaal circuit uit andere buitenlanders of geremigreerde Egyptenaren. Die laatste groep is niet klein te noemen. Egyptenaren zijn meer dan Marokkanen geneigd terug te gaan. Ook vaak zie je dat de vrouw en kinderen niet mee willen naar het buitenland en de man alleen gaat. Vrouwen emigreren ook wel, echter dan graag naar Saoedi-Arabië of andere islamitische landen. In Mekka heb ik een Egyptische gesproken die in Saoedi-Arabië werkt. Ze woonde ook korte tijd in Nederland met haar man, maar verkoos zelf dit islamitische land.
Beste reisperiodes
Ga als je kan in oktober/november of in maart/begin april naar Egypte. Dan is het weer optimaal, in maart geniet je bovendien van de geur der bloeiende citrusbomen. De zomer kent al gauw temperaturen boven de veertig graden, het is echt warmer dan Marokko, en in de winter zijn de onverwarmde huizen algauw oncomfortabel koud. Het is een fijn land om te reizen, want de mensen zijn erg betrokken en gastvrij, bovendien wordt het rijke cultureel erfgoed in niets overdreven, noch de strandgeneugten.
Muntaha
|
Niet no...
