BRUSSEL - De sluiting van Guantanamo komt er dan toch, maar de president moet wel een verkiezingsbelofte inslikken. De strijd over de behandeling van terreurverdachten kost Obama veel geloofwaardigheid. Hij joeg links en rechts tegen zich in het harnas.

Het eerste wat Barack Obama na zijn eedaflegging als Amerikaans president deed, was de sluiting van het kamp in Guantanamo Bay bevelen. Binnen het jaar moest de gevangenis, waar president George Bush vanaf 2001 terreurverdachten opsloot zonder enige vorm van proces, leeg zijn.

Hij schafte ook 'de militaire commissies', de uitzonderingsrechtbanken die Bush had opgericht met het oog op de terreurprocessen, af. De verdachten zouden worden berecht door Amerikaanse hoven, waar ze meer rechten genieten.

Veertien maanden later is hij daar nog niet in geslaagd. De weerstand was immens. Andere landen waren niet geneigd om veel gedetineerden op te nemen die niet schuldig en niet gevaarlijk waren, maar niet terug konden naar hun land omdat ze daar gevaar zouden lopen. En Amerikaanse deelstaten weigerden plaats te maken voor gevangenen. Midden december meende de regering evenwel de oplossing te hebben gevonden: ze zou een bijna leegstaande gevangenis van de staat Illinois aankopen. Daar zouden honderd gedetineerden kunnen worden ondergebracht. Obama's thuisstaat was opgezet met het plan: het zou drieduizend banen opleveren. Een week later bleek echter dat het Congres weigerde geld vrij te maken voor de aankoop en de beveiligingswerken.

Zwaar weer stak ook op over de beslissing van minister van Justitie Eric Holder om Khalid Sheikh Mohammed, het brein achter de aanslagen van 11 september 2001, te laten berechten door een rechtbank in New York, op een steenworp van de plaats van de misdaad.

De impasse was compleet. Maar als de nood het hoogst is, is de redder nabij. Die redder was de Republikeinse senator Lindsey Graham van Zuid-Carolina. Grahams pogingen om een oplossing te vinden, lijken te slagen. The Wall Street Journal berichtte gisteren dat hij dicht bij een akkoord met het Witte Huis staat waardoor Guantanamo alsnog kan gesloten worden en de gedetineerden overgebracht naar Illinois.

'We zullen deze oorlog niet winnen tot we het effect begrijpen dat Guantanamo heeft gehad op de oorlogsinspanning', zei Graham twee weken geleden in een tv-interview op CBS. De invloedrijke senator is dus bereid Obama te helpen met de sluiting van het kamp en fondsen vrij te maken voor de aankoop van de gevangenis in Illinois. Maar hij vraagt wel een tegenprestatie van de president: de heroprichting van de militaire tribunalen. Met andere woorden: het plan om terreurverdachten voor gewone rechtbanken te brengen, moet worden verscheurd.

Het Witte Huis lijkt geneigd om Holder af te vallen en Grahams aanbod te aanvaarden. Dat zou wel betekenen dat Obama de verkiezingsbelofte, die hem enorm veel sympathie opleverde bij linkse Amerikanen en in het buitenland, moet inslikken. De Obama-tribunalen zullen de verdachten wel iets meer rechten geven dan de Bush-varianten, maar niet zoveel als in gewone strafhoven.

Voor de Republikeinse senator Graham kunnen alleen lager Al-Qaedapersoneel en terreurfinanciers voor gewone rechtbanken komen. Volgens het akkoord zouden 48 gevangenen tegen wie te weinig bewijzen zijn om hen te veroordelen, maar die als te gevaarlijk worden beschouwd om vrij te laten, opgesloten blijven.

Het lijkt echter weinig waarschijnlijk dat mensenrechtenorganisaties het akkoord zonder slag of stoot aanvaarden. Ze vochten de Bush-tribunalen aan voor de rechtbanken en staan klaar om hetzelfde te doen met de opvolgers. Dat zou betekenen dat de kwestie nog steeds leeft bij de volgende Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Reacties

Toevoegen Zoeken RSS

Reageer
Naam:
E-mail:	geen bericht bij:geen bericht bij:
Onderwerp:
UBBCode:	-kleur-aquazwartblauwfuchsiagrijsgroenlimoenmaroonnavyolivepaarsroodzilvertealwitgeel -grootte-tinysmallmediumlargehuge
	Voer de anti-spam code in die in het plaatje staat.

Powered by !JoomlaComment 3.23

3.23 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."