Geen verandering overkomt aan de schepping Gods. Q:30:30

Wij hebben uit de hemel water doen nederdalen in mate waarop Wij in de aarde het een plaats gegeven hebben maar Wij zijn waarlijk bij machte het te doen verdwijnen. Q:23:18

En alle ding is bij Hem naar maat. Q:13:8

En houdt u trouw aan de maat en het gewicht met rechtmatigheid. Niet belasten Wij een ziel dan naar de ruimte van haar vermogen. Q:6:152

En wees gematigd in uw lopen en laat uw stem dalen de afschuwelijkste stem is waarlijk de stem der ezels. Q:31:19

Het lijkt wat ongebruikelijk om een beursgerelateerd onderwerp te beginnen met enige Qor'anische verzen, echter niets is minder waar. De gelovige Moslim wordt juist in de vastenmaand nog eens krachtig herinnerd aan zijn grenzen: nl dat ook een volwassene grenzen nodig heeft die hem corrigeren en dat hij, zij om de zoveel uur eten nodig heeft. Zoals de mens op geregelde tijden moet eten, heeft hij ook behoefte aan een dak boven het hoofd dat hem beschermt tegen de elementen en opdringerige andere mensen, doch dat ook binnen zijn middelen past. Dat is een natuurwet. De Maslov-pyramide heeft dat nog eens aanschouwelijk gemaakt. De Amerikaanse huizenmarkt maakte een enorme groei door sedert de aanslagen op het WTC september 2001 en de beurshandel eveneens. Meer dan dat. Er kwamen steeds meer gevarieerde en grillige produkten op dit terrein bij, hypotheken werden als obligatie verhandeld en hun waarde werd niet volgens de wet van vraag en aanbod bepaald, doch volgens een zeer geavanceerde mathematische formule gerelateerd aan het kredietverleden van de hypotheekgevende klant. Hypotheken zelf werden ook steeds leuker en flexibeler. De rente werd flexibel lees steeds hoger, wat bij wijze van spreken kon leiden tot een schuld van 4 ton op een huis dat maar twee ton waard was. Dit alles onder het motto der vrijheid. Voortaan zijn we zo vrij, dat noodzakelijke grenzen stellen aan gedrag niet meer nodig is. De mens heeft echter geen nood aan geregelde produkten, doch aan een enigermate geregeld leven. Handel in geld kan, mits niet vergeten wordt waarvoor het bedoeld is: een rekeneenheid en ruilmiddel voor een bestaand produkt. Geld leent zich maar tot zeer beperkte hoogte voor de functie van sexy lifestyle verlengende toy. Al lijkt het wel zo, in de trend om alles, tot potloden en appelen aan toe, in onbeperkte vormen en kleuren aan te bieden. Geld heeft daarentegen de functie van grenswacht en ook in een liberale economie mag het die rol niet verliezen. De regering-Bush begeeft zich nu op dezelfde gevaarlijke weg als destijds de Weimar-republiek: ze betaalt de onverkoopbare obligaties en leningen nu aan de banken af door nieuw geld te laten drukken. Dat kan leiden tot woekerinflatie, waarbij de prijs van een brood kan oplopen tot twee miljoen dollar, om even een extreem doch waargebeurd voorbeeld uit de Duitse geschiedenis te noemen van een beleid waarbij uit het oog verloren werd dat geld bedoeld is om grenzen te stellen aan roekeloosheid. Presidentskandidaat Obama wil de overheid een grote rol geven in de sanering van de markten, echter die andere presidentskandidaat McCain kiest denk ik voor een verstandiger weg: grenzen stellen aan wat de overheid voor banken wil betekenen. Dat betekent immers dat de kleine burger tweemaal moet betalen, eerst aan een inhalige bank en vervolgens nog aan de schatkist, terwijl een slechte bank op gegeven moment natuurlijk weg moet. Op termijn is dat de enige weg, al zullen bepaalde grenzen weer opnieuw gesteld moeten worden.

Overigens denk ik niet dat Nederland de dans ontspringt. Nederland krijgt later meestal dezelfde problemen, omdat het deel uitmaakt van de wereldmarkt. De financiële cultuur hier is anders, er is minder ongebreidelde vrijhandel. Echter ook hier verkeken de banken zich op hun onbegrensdheid. Door klanten verstrekte terugbetalingen op hypotheken werden hier in eigen zak gestoken door een aantal banken en verzekeraars, het is nog niet duidelijk wie allemaal, en voor één keer heeft Wouter Bos eens mijn respect afgedwongen door als overheid de banken terug te fluiten en hen de gelden zelf te laten terugbetalen. Laat wie een kuil graaft voor een ander er zelf maar in vallen. Maar dat neemt niet weg dat ook hier de bomen lees de huizenprijzen vroeg of laat het plafond der hemel raken. Overheden en corporaties konden in Nederland lang speculeren met onroerend goed. Hoe lang nog? Wat gebeurt er als de huizenprijzen inzakken tot normaler niveau? Ik verwacht dat Nederland zich met meer moeite aan de dan ontstane meltdown zal ontworstelen dan de VS, juist vanwege de ondoorzichtige verstrengeling van profit- en non-profit-sectoren. En niemand houdt van prijsdaling, die werkt immers door in het banksaldo en dat is een reëel gegeven waarmee we die appels en potloden moeten bekostigen.

Wat betekent dit alles voor u en mij? Kunnen we niet meer aan de beurs handelen, spaartegoeden aanhouden? Jazeker, echter volg de nieuwsberichten over het betreffende bedrijf waarin je beleggen wil goed. En laat niet al je tegoeden bij één bank staan. Spreid je vermogen en dus je risico. Ook als je geen groot vermogen hebt, is het aan te raden je licht op te steken bij een andere bank. En dan niet bij ING en Postbank, want die zijn één concern, dus informeer je afdoende.